W 1951 roku utworzono formalnie miasto Bielsko-Biała. Powstało ono z połączenia dwóch miejscowości: Bielska i Białej. Należy wspomnieć, ze oba człony nazwy podlegają odmianie. Na historię miasta składa się historia obu tych miejscowości. Znacznie starsze jest Bielsko, powstało bowiem w końcu XIII wieku. Przekazy niepisane sięgają znacznie wcześniej. W licznych legendach mówi się o ludności słowiańskiej, która zamieszkiwała tereny na bagnach, była to osada Żebracze. Po licznych atakach nieprzyjacielskich zbudowali oni twierdzę. Ta budowla warowna, a później zamek zapoczątkowały budowę miasta. Inna legenda mówi o rabusiach, którzy mieli tutaj swoja bazę. Wzdłuż brzegów rzeki Wisły, przez Bramę Morawską prowadził szlak handlowy dawnych kupców, którzy często stawali się obiektami napadów i rozbojów tychże złodziejaszków. Ponoć rabusie owi za swoje niecne uczynki zostali powieszeni na okolicznych drzewach. Inna legenda mówi, że książę raciborski Mieczysław II odbudował miasto zniszczone przez Tatarów i sprowadził tu niemieckich kolonistów.
Nazwa Bielsko pochodzi od rzeki Białki. Pierwsze dokumenty pisane sięgają 3 czerwca 1312 roku. Był to dokument przekazania lasu mieszczanom bielskim przez księcia Mieczysława III. Źródłem utrzymania dla ówczesnych mieszkańców było przede wszystkim rolnictwo , rękodzielnictwo i rzemiosło rozwijało się w mniejszym stopniu. Stopniowo miasto rozbudowywało się coraz bardziej.
Jednak w XVII wieku wojska szwedzkie zniszczyły część miasta, także późniejsze pożary przyczyniały się do powstania licznych zniszczeń.